Voor iemand zorgen van wie je houdt, begint vaak met kleine dingen. Even boodschappen doen, meegaan naar een afspraak of helpen met de administratie. Maar wanneer een ouder, partner of ander familielid dementie krijgt, kunnen die zorgtaken steeds meer tijd en energie vragen. Op 10 november, de Dag van de Mantelzorg 2026, vraagt Team Alzheimer daarom extra aandacht voor de mensen die dagelijks voor een naaste klaarstaan. Met de nieuwe Sokkel Socks zet de stichting deze mantelzorgers letterlijk en figuurlijk op een voetstuk. Want waardering is belangrijk, maar ondersteuning is minstens zo hard nodig.
Mantelzorg bij dementie is bijna een volledige baan
In Nederland leven naar schatting 320.000 mensen met dementie. Ongeveer 800.000 mantelzorgers zorgen voor iemand met deze ziekte, vaak jarenlang. Volgens de cijfers over dementie van Alzheimer Nederland verleent ongeveer de helft van deze mantelzorgers intensieve zorg, gemiddeld 37 uur per week. Dat is bijna een volledige werkweek, meestal zonder salaris en regelmatig naast een eigen baan en gezin. Het gaat daarbij om veel meer dan praktische hulp. Naarmate de ziekte vordert, kunnen ook persoonlijke verzorging, toezicht en het nemen van moeilijke beslissingen erbij komen. Bovendien stopt de verantwoordelijkheid niet altijd zodra iemand weer thuis is. De zorgen over hoe het met je naaste gaat, neem je vaak gewoon mee.
Je wordt niet van de ene op de andere dag mantelzorger
Dat mantelzorg geleidelijk steeds meer ruimte kan innemen, herkent Annelies de Bosch Kemper-de Hilster. Zij zorgde voor beide ouders met Alzheimer en deelt haar verhaal tijdens de campagne van Team Alzheimer. Zoals zij het beschrijft, begin je niet op een ochtend met het besluit dat je vanaf nu mantelzorger bent. Je helpt iemand van wie je houdt en neemt telkens iets meer over. Pas later merk je hoeveel tijd en energie de zorg inmiddels vraagt. Dat maakt het ook lastig om grenzen te stellen. Je wilt er zijn voor iemand die je dierbaar is, terwijl je eigen leven natuurlijk ook doorgaat. Werk, kinderen, sociale contacten en momenten voor jezelf moeten allemaal ergens een plek krijgen.
.
Waardering is fijn, maar praktische hulp is minstens zo belangrijk
De Dag van de Mantelzorg is een mooi moment om iemand te bedanken, maar daarmee zijn de dagelijkse zorgtaken natuurlijk niet verdwenen. Team Alzheimer benadrukt dat mantelzorgers eerder ondersteuning nodig hebben, voordat zij overbelast raken. Neurobioloog Jort Vijverberg van Alzheimercentrum Amsterdam waarschuwt dat we niet moeten wachten tot mantelzorgers uitvallen. Ook in het dagelijks leven kun je iets betekenen. Denk aan een keer koken, meegaan naar een afspraak of een middag de zorg overnemen. Een concreet aanbod werkt vaak beter dan zeggen dat iemand altijd om hulp mag vragen. Het voorkomt dat een mantelzorger ook nog zelf moet bedenken wie wat zou kunnen doen. Soms is even tijd voor jezelf precies wat iemand nodig heeft.
Sokkel Socks zetten mantelzorgers op een voetstuk
Om mantelzorgers zichtbaar te bedanken, heeft Team Alzheimer dit jaar speciale Sokkel Socks ontwikkeld. Op de sokken staat de boodschap ‘jij verdient een voetstuk’. Je kunt ze dragen om je waardering te laten zien, maar ook cadeau geven aan iemand die dagelijks voor een naaste zorgt. De Alzheimer Sokkel Socks van Team Alzheimer kosten € 12,95 per paar en zijn verkrijgbaar in blauw en rood. De volledige netto-opbrengst gaat naar dementieonderzoek bij Alzheimercentrum Amsterdam, onderdeel van Amsterdam UMC. Volgens Team Alzheimer bedraagt die opbrengst minimaal € 7 per verkocht paar. Zo verbind je een klein, tastbaar bedankje aan steun voor wetenschappelijk onderzoek.
.
Onderzoek naar dementie blijft hard nodig
De komende jaren zal het aantal mensen met dementie naar verwachting verder stijgen. Onderzoekers van Alzheimercentrum Amsterdam werken daarom aan het beter begrijpen van de ziekte, eerdere herkenning en de ontwikkeling van behandelingen. Het doel is om de gevolgen van dementie voor patiënten en hun naasten zoveel mogelijk te beperken. Dat is belangrijk, want dementie raakt uiteindelijk veel meer mensen dan alleen degene die de diagnose krijgt. Ook partners, kinderen en andere familieleden krijgen ermee te maken. Eerder schreef ik over het Hoofdrol Filmfestival met films over hersenaandoeningen, waaronder verhalen over dementie. Zulke verhalen kunnen helpen om beter te begrijpen wat een ziekte betekent voor de mensen die ermee leven.
Op 10 november verdienen alle mantelzorgers aandacht
De Sokkel Socks-campagne richt zich specifiek op mantelzorgers van mensen met dementie, maar de Dag van de Mantelzorg is er natuurlijk voor iedereen die voor een ander zorgt. Dat kan een partner zijn die dagelijks helpt, een volwassen kind dat de zorg voor een ouder organiseert of iemand die regelmatig bijspringt bij een vriend of buur. Vaak gebeurt dat zonder dat de mantelzorger zichzelf zo noemt. Team Alzheimer vraagt daarom aandacht voor drie dingen: waarderen, ondersteunen en blijven investeren in onderzoek. Een paar sokken verandert de zorgsituatie niet, maar kan wel aanleiding zijn voor een belangrijk gesprek. Bijvoorbeeld over hoe het écht gaat en of iemand misschien wat hulp kan gebruiken.
Afbeeldingen: Team Alzheimer / Bengelmedia