Een kind wordt uit de klassenapp gezet. De rest praat gewoon verder, maar jouw kind kan niet meer meedoen. Wat doe je dan? Online veiligheid voor kinderen gaat niet alleen over sterke wachtwoorden en verdachte links. Ook omgaan met ruzie, groepsdruk en buitensluiten hoort erbij. Tijdens Kids Cyber Day in Rotterdam oefenen kinderen op 21 en 22 oktober met precies zulke situaties. En de keuzes die klassen eerder maakten in het lesprogramma van HackShield geven behoorlijk wat stof tot praten.
Als iemand uit de groepsapp wordt gezet
Bij de klassikale les Online Grenzen van HackShield bespreken leerlingen verschillende online dilemma’s. Wanneer het gaat over het platleggen van een server, herkent 68% van de klassen dat dit geen onschuldige grap is. Maar zodra een personage uit een groepsapp wordt gezet, lopen de keuzes uiteen. Van de klassen kiest 43% ervoor om hulp te vragen aan de leerkracht. Opvallend genoeg kiest 36% voor het hacken van de groepsapp en 20% doet liever niets. Het zijn gezamenlijke keuzes in een interactief verhaal, geen meting van wat individuele kinderen echt zouden doen. Een klas kan ook bewust een spannende route kiezen om te zien wat er gebeurt.
Wat kun je doen bij online buitensluiten?
Volgens de adviezen van Veilig Internetten bij online pesten helpt het om berichten te bewaren en erover te praten met iemand die je vertrouwt. Dat klinkt logisch, maar als je boos of verdrietig bent, is rustig nadenken soms lastig. Je kind kan de neiging hebben om direct iets terug te sturen of anderen erbij te betrekken. Bespreek daarom op een rustig moment welke mogelijkheden er zijn. Een screenshot bewaren kan handig zijn wanneer het vaker gebeurt. Soms helpt een gesprek met de betrokken kinderen. Wordt iemand herhaaldelijk buitengesloten of gepest, dan is hulp van school of een ouder belangrijk. Terughacken maakt het probleem alleen maar groter.
Online veiligheid voor kinderen kun je oefenen
Tijdens Kids Cyber Day in Rotterdam gaan op 21 en 22 oktober volgens KPN in totaal 200 kinderen uit groep 7 en 8 aan de slag met online veiligheid. Samen met HackShield oefenen ze hoe je moeilijke digitale situaties herkent en welke keuzes je kunt maken. Ook phishing en verstandig omgaan met sociale media komen aan bod. Voor ouders en begeleiders is er een apart programma. Emily Jacometti van HackShield vergelijkt leren omgaan met internet met zwemles: alleen vertellen dat iets gevaarlijk is, helpt onvoldoende. Door zelf te oefenen begrijpen kinderen beter wat er kan gebeuren en bij wie ze terechtkunnen als iets misgaat.
Thuis meedoen aan de KPN Cybercompetitie
Ook buiten school kunnen kinderen met HackShield aan de slag. Tijdens de KPN Cybercompetitie met HackShield verzamelen kinderen punten door de gratis game te spelen. Ze leren bijvoorbeeld hoe ze online risico’s herkennen en zichzelf beter kunnen beschermen. Het spel is vooral bedoeld voor kinderen van 7 tot en met 12 jaar. Voor deelname aan de competitie kunnen ouders of verzorgers helpen bij het aanmaken en bevestigen van een account. De wedstrijd loopt volgens KPN tot en met 31 oktober 2026. De drie hoogst scorende spelers maken kans op verschillende prijzen: een tablet, een dag meelopen met een gameontwikkelaar of een HackShield-gastles. Controleer vooraf wel de deelnamevoorwaarden.
Ook ouders kunnen iets bijleren
Oktober staat in het teken van Cybersecurity Month. KPN organiseert daarom meer activiteiten rond digitale veiligheid. Zo is er een gratis webinar over veilig online zijn en een gids met praktische informatie over phishing, wachtwoorden en datalekken. Op de donderdagen in oktober kunnen mensen bovendien in veel KPN-winkels terecht met vragen over digitale zaken. Handig, want ook volwassenen weten niet altijd wat verstandig is. Zeker als een kind met een vervelende online situatie thuiskomt. Het kan helpen om samen te kijken wat er precies is gebeurd, in plaats van direct de telefoon af te pakken. Dan blijft de kans groter dat je kind de volgende keer weer naar je toe komt.
Het gesprek over de eerste smartphone stopt niet bij de aankoop
Met twee tienerdochters thuis vind ik online gedrag een belangrijk onderdeel van het gesprek over telefoons. De vraag wanneer je kind klaar is voor een eigen smartphone gaat namelijk verder dan bereikbaarheid of schermtijd. Een telefoon geeft toegang tot allerlei groepsgesprekken waar je als ouder niet steeds bij bent. Je kunt vooraf afspraken maken, maar nooit elke situatie voorspellen. Vraag daarom eens wat je kind zou doen als een vriend of vriendin uit de klassenapp wordt gezet. Zou het iets zeggen? Een volwassene inschakelen? Of liever niets doen omdat het bang is zelf buiten de groep te vallen? Zo’n gesprek kan verrassend veel duidelijk maken.