Erbij horen klinkt vanzelfsprekend, maar dat is het lang niet voor iedereen. Wat als je door ziekte vaak niet naar school kunt? Of wanneer je in een nieuw land opnieuw vrienden moet maken, terwijl je nog bezig bent met alles wat je hebt achtergelaten? In november zijn bij Zapp op NPO 3 twee nieuwe jeugddocumentaires te zien die daar ieder op hun eigen manier over vertellen. In Hallo, ik ben hier en Tussen werelden staan jongeren centraal die hun plek proberen te vinden. Twee korte films van vijftien minuten, met onderwerpen waarover je ook thuis met je kinderen kunt doorpraten.
Hallo, ik ben hier volgt Cas in de brugklas
Cas is dertien en heeft jeugdreuma. Daardoor kan hij niet altijd naar school, terwijl hij juist in de brugklas graag wil meedoen met zijn klasgenoten. Op dagen dat hij thuis moet blijven, volgt hij de lessen via een robot die in het klaslokaal staat. Hij kan zo op afstand toch aanwezig zijn. Maar een les volgen is natuurlijk iets anders dan tijdens de pauze met vrienden praten of onderdeel zijn van alles wat er op school gebeurt. In de jeugddocumentaire Hallo, ik ben hier volgt regisseur Tanja Warning hoe Cas daarmee omgaat. De film is gemaakt door FalkyFilm en KRO-NCRV en wordt uitgezonden op zondag 8 november.
Kan een robot ervoor zorgen dat je erbij blijft horen?
Het bijzondere aan het verhaal van Cas is dat de techniek maar een deel van de oplossing biedt. Via de robot kan hij lessen volgen en contact houden met zijn klas. Toch blijft de vraag hoe je vriendschappen onderhoudt wanneer je niet altijd fysiek aanwezig bent. Dat is voor veel kinderen een herkenbaar onderwerp, ook wanneer ze zelf niet ziek zijn. Erbij horen, vrienden maken en je plek vinden in een nieuwe klas zijn belangrijke onderdelen van de middelbare school. Volgens de makers laat de documentaire zien hoe Cas zoekt naar manieren om betrokken te blijven. Daarmee gaat het verhaal eigenlijk over veel meer dan een robot in het klaslokaal.
Tussen werelden vertelt over drie jonge nieuwkomers
De tweede documentaire, Tussen werelden van Tomtit Film, volgt drie jongeren op de Internationale Schakelklas in Zaanstad. Anelina (13) komt uit Oekraïne, Tasneem (14) uit Syrië en Hamed (17) uit Soedan. Alle drie zijn ze gevlucht uit een oorlogsgebied en proberen ze in Nederland een nieuw leven op te bouwen. Ze leren de taal, maken kennis met andere gewoonten en zoeken hun plek op school. Ondertussen dragen ze herinneringen aan hun geboorteland met zich mee. Hoewel hun achtergronden verschillen, hebben ze ook veel met elkaar gemeen. De documentaire laat zien hoe ze ieder op hun eigen manier verder proberen te gaan.
Verhalen en animaties laten zien wat er vanbinnen speelt
Regisseur Selle Inti Sellink kiest in Tussen werelden niet alleen voor gewone documentairebeelden. De film gebruikt ook gestileerde scènes en animaties om de gevoelens van de jongeren zichtbaar te maken. Hun eigen verhalen en gedichten spelen daarbij een belangrijke rol. Zo gaat het niet uitsluitend over wat de jongeren hebben meegemaakt, maar ook over wie ze zijn en wat ze belangrijk vinden. Want een nieuw leven beginnen betekent niet dat je alles uit je verleden achter je kunt laten. De documentaire is een productie van Tomtit Film en de VPRO en is op zondag 22 november te zien bij Zapp.
Waarom deze korte documentaires geschikt zijn om samen te kijken
Wat mij aanspreekt aan deze twee verhalen, is dat ze allebei over school en vriendschap gaan, maar vanuit een heel andere situatie. De jeugddocumentaires van Zappdoc Campus duren ongeveer vijftien minuten. Dat is kort genoeg om samen te kijken zonder er direct een hele filmavond van te maken. Tegelijk zijn de onderwerpen behoorlijk serieus. Jeugdreuma, vluchten voor oorlog en het gevoel dat je er niet helemaal bij hoort, kunnen vragen oproepen. Daar hoeft na afloop geen uitgebreid gesprek over te volgen. Soms is het al interessant om te horen wat je kind is opgevallen of met wie het zich kon identificeren.
Nieuwe jeugddocumentaires van jonge filmmakers
Beide films zijn gemaakt binnen Zappdoc Campus, een samenwerking van de NPO, het NPO-fonds, het Nederlands Filmfonds en CoBO. Met dit project krijgen beginnende documentairemakers de kans om korte films voor kinderen te maken. Dat levert verhalen op die misschien minder snel in een gewone jeugdserie terechtkomen. Beide titels waren ook onderdeel van het aanbod rond het Cinekid Festival 2026. Nu zijn ze voor een groter publiek op televisie te zien. Hallo, ik ben hier wordt uitgezonden op zondag 8 november en Tussen werelden op zondag 22 november, allebei om 19.20 uur op NPO 3 bij Zapp.
Afbeelding: filmstill uit de documentaires.